Lastikler, aracın yolla temas eden tek parçası. Fren mesafesi, direksiyon hissi, yakıt tüketimi ve hatta yol gürültüsü doğrudan bu dört küçük temas alanına bağlı. Buna karşın bakımı çoğu zaman en son akla gelen iş oluyor; oysa yapılacakların tamamı basit el aletleriyle, otoparkta on beş dakikada halledilebilecek işlerden ibaret. Aşağıda hem lastik basıncı ve ömrü arasındaki ilişkiyi hem de aracınıza gerçekten uygun ebadı nasıl doğrulayacağınızı adım adım ele alıyoruz.
Lastik bakımı üç ayaklı bir iş: doğru basınç, düzenli pozisyon değişimi ve aşınmanın gözle takibi. Bu üçünü aksatmadan yapan sürücü, lastiğinden beklenen kilometrenin neredeyse tamamını alır.
Basınç ölçümü soğuk lastikte yapılır. Araç en az üç saat park halinde kalmış olmalı ya da son bir buçuku kilometreden fazla yol yapılmamış olmalı. Sıcak lastikte ölçüm 0,2–0,3 bar yüksek çıkar; bu farkı "fazla" sanıp hava boşaltmak en sık yapılan hatalardan biridir.
Doğru değeri tahmin etmeye çalışmayın. Üretici tavsiyesi genellikle sürücü kapısının eşiğindeki etikette, bazı araçlarda yakıt kapağının içinde ya da torpido gözünde yazılıdır. Etiket çoğunlukla iki satır verir: normal yük ve tam yük. Beş kişi ve bagajla yola çıkacaksanız ikinci satırı, günlük şehir kullanımında birinci satırı esas alın. Lastiğin yan duvarında yazan basınç değeri, o lastiğin taşıyabileceği azami basınçtır; kullanım tavsiyesi değildir.
Ayda bir kontrol iyi bir alışkanlık. Hava sıcaklığı 10 °C düştüğünde basınç yaklaşık 0,1 bar geriler; sonbaharda ilk soğuklarla birlikte ikaz lambasının yanması bu yüzdendir. Kendi ayarınızı yaptıktan sonra lastik basıncı ikaz sistemini araç menüsünden sıfırlamayı unutmayın.
Önden çekişli araçlarda ön lastikler hem çekiş hem direksiyon yükünü taşıdığı için arkadan iki kat hızlı tükenir. Bunu dengelemek adına 8.000–10.000 km aralığında pozisyon değişimi önerilir; birçok sürücü bunu motor yağı değişimiyle aynı servise denk getirerek işi kolaylaştırıyor.
Yönsüz (simetrik veya asimetrik) lastiklerde çapraz döndürme yapılabilir: ön lastikler düz olarak arkaya, arka lastikler çaprazlayarak öne alınır. Yan duvarında ok ve "rotation" yazısı bulunan yönlü lastiklerde ise dönüş yönü korunmak zorundadır; bu durumda değişim yalnızca aynı taraf üzerinde, ön–arka olarak yapılır. Jant sökümü sonrası bijon torkunu elle sıkıp yaklaşık 50 km sonra tekrar kontrol etmek iyi bir pratiktir.
Her lastiğin sırt kanallarında TWI (Tread Wear Indicator) adı verilen kabartmalar bulunur. Sırt bu kabartmalarla aynı seviyeye geldiğinde derinlik 1,6 mm'ye inmiştir ve lastik yasal sınırdadır. Yazlık lastikte 3 mm, kışlıkta 4 mm altına düştüğünde ıslak ve karlı zeminde performans belirgin biçimde azalır; değişimi bu eşiklerde planlamak daha güvenlidir.
Aşınmanın biçimi ayrıca bilgi verir:
| Görünüm | Olası neden |
|---|---|
| İki omuz aşınmış, orta sağlam | Sürekli düşük basınç |
| Yalnızca orta sırt aşınmış | Fazla şişirme |
| Tek taraf içten aşınmış | Kamber/toe ayarı bozuk |
| Testere dişi, tırtıklı aşınma | Süspansiyon veya rotasyon aksaklığı |
| Yan duvarda çatlak ağı | Yaşlanma, UV etkisi |
Diş derinliği yeterli olsa bile yan duvardaki DOT kodunun son dört hanesi üretim haftası ve yılını verir. Altı yılı geçmiş lastiklerde kauçuk sertleşir, tutuş düşer; on yılı aşanların diş derinliğine bakılmaksızın değiştirilmesi tavsiye edilir. Silecek lastiklerinde olduğu gibi burada da mesele malzemenin yaşlanmasıdır.
Örnek olarak 205/55 R16 91V kodunu ele alalım:
Yük ve hız endeksleri, araç ruhsatında ya da kapı etiketinde belirtilen değerin altına düşmemelidir. Üstüne çıkmak teknik olarak sorun değildir; ancak yüksek endeksli lastikler genelde daha sert olduğu için konfor bir miktar azalır.