Akü, aracın en sessiz çalışan parçalarından biridir; işini yaptığı sürece varlığını hissettirmez, ama bir sabah motor dönmediğinde bütün günü değiştirir. Oysa aküler çoğu zaman aniden değil, aylar süren bir yavaşlama süreciyle biter. O süreci okumayı öğrenmek, hem yolda kalmayı önler hem de gereksiz erken değişimin önüne geçer.
Ortalama bir araba aküsü ömrü kullanım koşullarına göre üç ile altı yıl arasında değişir. Bu aralığın alt sınırında sürekli kısa mesafe kullanılan, yazın çok ısınan, kışın çok soğuyan bölgelerde çalışan araçlar; üst sınırında ise düzenli uzun yol yapan, şarj sistemi sağlam araçlar bulunur. Yani ömrü belirleyen şey büyük ölçüde akünün markası değil, ona ne yaptığınızdır.
Akü bakımı, karmaşık alet gerektirmeyen ama düzenlilik isteyen bir iştir. Motor yağı veya hava filtresi gibi kilometreye bağlı bir takvimi yoktur; bunun yerine mevsim geçişlerinde, özellikle kış öncesinde bir kontrol alışkanlığı edinmek yeterlidir.
Akü arızası sanılan sorunların önemli bir kısmı aslında bağlantı sorunudur. Kutup başlarında oluşan beyaz-mavi tozlanma (sülfatlaşma) direnci artırır; akü doluyken bile marş zayıf döner. Kontrolü şöyle yapabilirsiniz:
Akünün yatağında oynamaması da önemlidir. Titreşim, plakaların zamanla dökülmesine yol açar ve ömrü belirgin biçimde kısaltır. Bağlantı sacı veya kelepçesi gevşemişse sıkın.
Akü, marşta harcadığı enerjiyi alternatörden geri alır. Ancak günde iki kez beş dakikalık yolculuklar bu geri dolumu tamamlamaya yetmez. Sürekli yarı dolu kalan akü kalıcı olarak kapasite kaybeder. Haftada bir kez 30–40 dakikalık kesintisiz sürüş bu açığı kapatır. Aracı uzun süre kullanmayacaksanız akıllı bir şarj cihazına (bakım şarjı) bağlamak, aküyü sökmekten daha sağlıklı bir çözümdür.
Motor dururken uzun süre far, ses sistemi ya da klima fanı çalıştırmaktan kaçının. Kontak kapalıyken sürekli akım çeken bir aksesuar takıldıysa, sabah düşük voltaj sorunu buradan geliyor olabilir; aydınlatma ve elektrik tesisatı kaynaklı kaçaklar bu sitedeki oto elektriği konusunun tipik örnekleridir.
Kapakları açılabilen aküler için elektrolit seviyesi, plakaların yaklaşık 1 cm üzerinde olmalıdır. Eksikse yalnızca saf su ekleyin; asit veya çeşme suyu kullanmayın. Bakımsız (kapalı) akülerde bu işlem yapılmaz, ancak "bakımsız" ifadesi "kontrolsüz" anlamına gelmez: kutup başı temizliği, gövde kontrolü ve voltaj ölçümü her tip için geçerlidir. Gövdede şişme, çatlak veya kaçak varsa akü ömrünü tamamlamıştır, bakımla kurtarılamaz.
Aşağıdaki belirtilerden bir veya birkaçını görüyorsanız akü ölçüme hazır demektir:
Ucuz bir multimetre bu işi büyük ölçüde çözer. Araç en az bir saat çalışmamış olsun, ölçümü kutup başlarından yapın:
| Ölçülen değer (durgun) | Anlamı |
|---|---|
| 12,6 V ve üzeri | Tam dolu |
| 12,4 V civarı | Yaklaşık dörtte üç dolu, kabul edilebilir |
| 12,2 V civarı | Yarı dolu, şarj gerekiyor |
| 12,0 V ve altı | Ciddi boşalma, plaka hasarı riski |
Motor çalışırken ölçülen değer normalde 13,8–14,4 V aralığındadır. Bu aralığın altındaysa sorun aküde değil şarj sisteminde olabilir. Marş anında voltajın 9,6 V'un altına düşmesi ise akünün yük altında tutunamadığını gösterir; kesin karar için yük testi (akü test cihazı) en güvenilir yöntemdir