Yaz aylarının ilk sıcak gününde klimayı açtığınızda gelen havanın yalnızca "ılık" olması, çoğu sürücü için tanıdık bir hayal kırıklığıdır. Klima sistemi kapalı devre çalışır; yani teorik olarak gaz tüketmez. Buna rağmen yıllar içinde soğutma performansının düşmesi normaldir, çünkü hortum bağlantıları, o-ringler ve kompresör keçesi mikro düzeyde sızdırır. Bu yazıda araç klima gaz eksikliğinin nasıl anlaşıldığını, dolum işleminin adım adım nasıl yapıldığını ve bakım aralıklarını sakin bir dille ele alıyoruz.
Klima arızalarının büyük kısmı gaz kaçağı kaynaklıdır, ancak her soğutmama sorunu gaz eksikliği değildir. Doğru teşhis, gereksiz masrafın önüne geçer.
Kabin filtresi tıkalıysa hava akışı zayıflar ve sürücü bunu "soğutmuyor" diye yorumlar. Motor bölmesinde kondenser peteğinin önü böcek, yaprak veya çamurla kapanmışsa ısı atılamaz. Fan motoru veya fan rölesi çalışmıyorsa yüksek basınç yükselir ve sistem kendini korumaya alır. Ayrıca kaçak yalnızca klimayı değil, motorun genel ısı dengesini de ilgilendirir; radyatör ve soğutucu sıvısı tarafında bir sorun varsa fanlar sürekli çalışacağı için klima performansı da etkilenir. Aynı şekilde, kabin havalandırmasının yeterliliği açısından hava filtresi ve kabin filtresi bakımını da aynı dönemde gözden geçirmek mantıklıdır.
Klimayı en soğuk kademede, fanı orta hızda ve motor rölantideyken açın. Orta hava çıkışına bir termometre yerleştirin. Dış hava 25–30 °C civarındayken çıkış sıcaklığının 5–10 °C aralığında olması beklenir. 15 °C'nin üzerindeki değerler, sistemde şarj veya basınç sorunu olduğunu düşündürür. Motor bölmesinde kompresör kasnağının orta göbeğinin dönüp dönmediğine de bakın; kasnak dönüyor ama göbek sabitse kavrama bağlanmıyor demektir.
Doğru yöntem, "üstüne biraz gaz basmak" değil, sistemi boşaltıp yeniden şarj etmektir. Yetkin bir serviste sıralama şöyle işler:
Araç klima gaz tipi karıştırılmamalıdır. Eski araçlarda R134a, yeni nesil modellerde R1234yf kullanılır ve bu iki gaz birbirinin yerine basılamaz; bağlantı ağızları da farklıdır.
Manometreli hazır kartuşlar acil durumda geçici çözüm sağlayabilir, ancak birkaç riski vardır: sistemdeki nem uzaklaştırılmadan gaz basılır, miktar tartılamadığı için fazla şarj yapılabilir ve fazla şarj kompresöre zarar verir. Kaçak tıkayıcı katkı içeren ürünler ise servis istasyonlarının valflerini ve genleşme valfini tıkayabildiğinden pek çok atölyede istenmez. Kendi yaptığınız bakımlarda silecek lastiği değişimi ya da akü kontrolü kadar risksiz bir iş olmadığını hatırlamakta fayda var.
| İşlem | Önerilen Aralık |
|---|---|
| Klima performans kontrolü (çıkış sıcaklığı) | Yılda bir, yaz öncesi |
| Kabin filtresi değişimi | Yılda bir veya 15.000–20.000 km |
| Kondenser peteği temizliği | Yılda bir |
| Gaz kontrolü / gerekiyorsa yenileme | 2–3 yılda bir |
| Kışın klimayı çalıştırma | Ayda birkaç kez, 10 dakika |
Kışın kliması hiç açılmayan